اختلال استرس پس از سانحه

اختلال استرس پس از سانحه

اختلال استرس پس از سانحه

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)[1] عبارت است از مجموعه ای از علایم نوعی (سندروم) که در پی مواجهه با «حوادث آسیب زای زندگی» پیدا می شود؛ فرد به صورت ترس و درماندگی به این تجربه پاسخ می دهد، واقعه را دائما در ذهن خود مجسم می کند و در عین حال می خواهد از یادآوری آن اجتناب کند. کاگان[2] معتقد است کودکانی که از لحاظ رفتاری دچار بازداری هستند ممکن است پس از حوادث تهدید کننده مستعد بروز اضطراب یا PTSD باشند (کاپلان و سادوک، 2007).

انواع تجاربی که می تواند به اختلال استرس پس از سانحه، منجر شود عبارتند از: میدان جنگ، تجاوز جنسی یا فیزیکی، تصادفات جدی، بلایای طبیعی یا انسان ساخته، زندانی یا شکنجه شدن، مبتلا شدن به بیماری هایی که تهدیدکننده زندگی هستند (لیهی و هالند، 2000).

درDSM-IV در مورد PTSD مشخصا ذکر شده است که علایم تجربه مجدد، اجتناب و افزایش انگیختگی باید حداقل یک ماه طول کشیده باشد. طبق ملاک های تشخیصی DSM-IV-TR در مورد PTSD بالینگر مجاز است معین کند که آیا اختلال حاد است یا مزمن. ملاک های تشخیصی DSM-IV برای این اختلال در جدول 2-1 ارائه شده است.

DSM-IV
الف ) فرد با هر دو شرط زیر در برابر واقعه ای آسیب زا ( تروماتیک ) قرار گرفته باشد :

1-    فرد با واقعه یا وقایعی رو به رو شده ، شاهد آنها بوده یا به آنها دچار شده باشد که متضمن مرگ واقعی یا خطر آن ، یا تهدید وحدت و یکپارچگی جسمی خودش یا دیگران ، بوده باشد .

2-    واکنش فرد به صورت ترس،درماندگی یا وحشت شدید بوده باشد.نکته: تظاهر این ملاک در اطفال ممکن است رفتار نابسامان یا توام با سرآسیمگی باشد .

ب ) فرد ، سانحه مذکور را دائما حداقل به یکی از اشکال زیر تجربه مجدد ( reexperience ) کند :

1-    یادآوری های عذاب آور ، مکرر و مزاحم ( intrusive ) واقعه از جمله به صورت تصورات ، فکر ، یا ادراک . نکته : تظاهر آن در بچه های کوچک ممکن است به صورت بازی هایی تکراری باشد که در آنها مضمون سانحه آسیب زا یا جنبه هایی از آن به نمایش در می آیند .

2-    دیدن مکرر واقعه در رویا که باعث رنج و عذاب فرد می شود . نکته : تظاهر آن در بچه های کوچک ممکن است به صورت رویاهای وحشتناکی باشد که محتوای قابل شناسایی و مشخصی ندارند .

3-    عمل کردن یا احساس کردن به گونه ای که انگار واقعه دارد تکرار می شود ( از جمله احساس وقوع مجدد تجربه،خطای ادراکی،توهم و حمله های خطور خاطره[فلش بک] به صورت تجزیه ای که نمونه آن حمله هایی است که در حین بیدار شدن از خواب یا به هنگام مستی روی می دهد ) . نکته : در بچه های کوچک ممکن است به نمایش درآوردن آن آسیب خاص باشد .

4-    رنج و عذاب روانی شدید در مواجهه با اشارات و سرنخ های درونی یا بیرونی ای که شباهت یا رابطه ای نمادین با جنبه ای از حادثه آسیب زای مذکور دارند .

5-    پیدایش واکنش های جسمی در مواجهه با اشارات و سرنخ های درونی یا بیرونی ای که شباهت یا رابطه ای نمادین با جنبه ای از حادثه آسیب زای مذکور دارند .

پ ) اجتناب مستمر از محرک های مرتبط با آن واقعه آسیب زا و پیدایش کرختی ( numbness ) در کل واکنش های فرد ( که تا پیش از آسیب مذکور وجود نداشته است ) ، به طوری که وجود حداقل سه تا از موارد زیر نمایانگر آن باشد :

1-    کوشش برای اجتناب از افکار ، احساسات یا گفت و گوهای مرتبط با آسیب مذکور .

2-    کوشش برای اجتناب از فعالیت ها ، مکان ها یا اشخاصی که یادآور آسیب مذکورند .

3-    ناتوانی از به یادآوردن جنبه مهمی از آسیب مذکور .

4-    کم علاقگی چشمگیر یا کاهش قابل توجه در پرداختن به امور مهم .

5-    احساس دل گسستگی ( detachment ) یا غریبگی در میان دیگران .

6-    محدود شدن طیف حالات عاطفی ( مثلا ناتوانی از داشتن احساسات مهرآمیز ) .

7-    احساس بعید دانستن همه چیز ( مثلا انتظار ندارد شغلی داشته باشد ، ازدواجی بکند ، چندتایی بچه داشته باشد یا به اندازه یک آدم معمولی عمر کند ) .

ت ) علایم مستمر افزایش برانگیختگی ( که تا پیش از آسیب مذکور در کار نبوده است ) به طوری که وجود حداقل دو تا از موارد زیر نمایانگر آن است :

1-    اشکال در به خواب رفتن یا تداوم خواب .

2-    تحریک پذیری یا فوران خشم .

3-    دشواری تمرکز .

4-    گوش به زنگی مفرط ( hypervigilance ) .

5-    واکنش شدید از جا پریدن ( افزایش پاسخ یکه خوردن ) .

ث ) مدت اختلال ( یعنی مدت علایم ملاک های ب ، پ ، ت ) باید لااقل یک ماه باشد .

ج ) اختلال به لحاظ بالینی رنج و عذابی چشمگیر ایجاد کرده باشد و یا کارکردهای اجتماعی ، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکرد فرد را به نحو قابل توجهی مختل ساخته باشد .

معین کنید کدام دوره وجود دارد :

حاد : وقتی است که علایم کمتر از سه ماه طول کشیده باشد .

مزمن : وقتی است که علایم لااقل سه ماه طول کشیده باشد .

معین کنید :

با شروع تاخیری : اگر علایم لااقل 6 ماه پس از بروز واقعه آسیب زا شروع شده باشند ( کاپلان و سادوک ، 2007 ) .

 

جدول 2-1: ملاک های تشخیصی برای اختلال استرس پس از سانحه

1.Post  Traumatic Stress Disorder

2.Kagan

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید
مطلب مرتبط :   عوامل موثر در شکل­گیری شخصیت
Close Menu