پایان نامه رایگان با موضوع
حقوق فرانسه، مراجع صالح

پایان نامه رایگان با موضوع حقوق فرانسه، مراجع صالح

پاراگراف دوّم ماده 4 مقرّرات لاهه تهیه گردیده. همونجوری که توجه میشه هیچ یه از بندهای پاراگراف دوّم از ماده 55 به روشنی نامی از قوّه قاهره نبردهه.
پیش از این بیان شد که قوّه قاهره حادثهایه که دارای سه وصف اساسی خارجی بودن، غیرقابل پیشبینی و رد نشدنی باشه. یکی از نویسندگان و استادان حقوق دریایی در مقام جدا و دستهبندی موارد معافیّت از مسؤولیّت، اونا رو به 8 دسته تقسیم نموده و دسته چهارم رو به موارد معافیّت به باعث یه عامل خارجی(یعنی همون وصف اونّلیه واسه در نظر گرفتن اتفاق مورد توجه به عنوان قوّه قاهره) اختصاص داده و در زیر اون بندهای ج، د، ه، و، ز، ح، ی، ک از بند دوّم ماده 55 قانون دریایی ایران رو قراردادهاند225.
این موارد در حقوق فرانسه با عنوان کلّی قوّه قاهره مطرح میباشند. یعنی دیگه، در حقوق فرانسه موارد نامبرده مثالهایی از قوّه قاهره میباشند. امّا قانون دریایی ایران به تبعیّت از قوانین لاهه به سبک انگلیسی به اشاره هر یه از این موارد پرداخته. متصدّی میتواند با اثبات هر یه از موارد نامبرده از مسؤولیّت بری شه. با اینکه در حقوق فرانسه قائل به این هستن که متصدّی علاوه بر اثبات هر یه از موارد باید ثابت کند که مورد غیرقابل پیشبینی، غیرقابل دفع و نسبت به متصدّی جنبه خارجی داشته است226. نظر گذشته این شائبه رو تقویت میکند که واسه خاطر به موارد مندرج در ماده 55 قانون دریایی ایران، اثبات بقیه اوصاف قوّه قاهره لزومی نداره. به بیان دیگه، چون قانونگذار اثبات بقیه اوصاف قوّه قاهره رو در مورد موارد مندرج در ماده 55 لازم نمیداند، نامی از قوّه قاهره نبردهه. در حقوق بقیه کشورهایی که با الهام از کنوانسیون بروکسل به تهیه قوانین دریایی خود اقدام کردهاند، بعضی وقتا دیده شده که از قوّه قاهره در کنار بقیه مواردی مثل سوانح دریایی و جنگ به عنوان یه عامل جدا واسه معافیّت از مسؤولیّت نام برده شده است227. پرسشی که در ادامه به جستجوی پاسخی شایسته واسه اون هستیم اونکه موارد مندرج در ماده 55 قانون دریایی ایران، باید دارای دو شرط دیگه قوّه قاهره (غیر قابل پیشبینی و خودداری بودن حادثه) واسه معافیّت از مسؤولیّت متصدّی باشه یا نبود اشاره قانونگذار از قوّه قاهره به روشنی و بیان موارد به شکل مجزّا، نشون دهنده این حقیقته که صرف خاطر به حادثهای که به عنوان عامل خارجی بین موارد معافیّت از مسؤولیّت طبقهبندی میشه ولو اونکه دارای دو وصف اساسی دیگه قوّه قاهره هم نباشه، باعث مبرّا شدن از مسؤولیّت میشه؟ بنابراین در ادامه هر یه از موارد مندرج به عنوان عوامل خارجی رو به جدا بررسی میکنیم تا توسّط این استقراء، به این سوال که تا چه حد وجود اوصاف قوّه قاهره، در مورد موارد معافیّت از مسؤولیّت ضرورت داره پاسخی شایسته دهیم.
الف) خطرات و حوادث خطرناک و یا سوانح دریا و آبهای قابل کشتیرانی:
نویسندهای در مقام توضیح این بند از قانون دریایی مینویسند: “منظور از خطرات دریا هر نوع حادثه دریاییه که از خصوصیّات سفر دریایی بوده و ممکنه واسه کشتی پیش آید. مثلاً غرق شدن و به گل نشستن کشتی که ممکنه بین سفر واسه کشتی روی دهد و ضمنا هر نوع ضرر دیگه که به دلیل اثر مستقیم طوفانها یا امواج شدید آب دریا باشه، جزء خطرات دریا حساب میشه. اینطوری اگر بر اثر اتّفاقات و سوانح بالا آب دریا در قسمتهایی از کشتی که انتظار اون نمیرود وارد شه متصدّی باربری مسؤول نخواد بود”228. در ادامه هم به نقل از لرد هرشل در پرونده زاندو229 بیان میکنند: “خطرات و سوانح دریا باید اتّفاقی بوده و به صورتی پیش آید که هیچ متصدّی باربری محتاطی، نتونه اتفاق اون رو پیشبینی کند”230. نبود قابلیّت پیشبینی هم از انتخاب واژه حوادث، قابل استنباطه. در همون پرونده نظر لرد مک ناگتن هم شنیدنیه که اضافه میکنند: “اگر تقصیر و خطای متصدّی یا هر یه از کارکنان او در ایجاد حادثه تاثیرگذار بوده یا در اون سهیم باشه، نمیتوان به سوانح دریایی واسه معافیّت از مسؤولیّت خاطر کرد”231. اگر حادثه دریایی قابل خودداری یا مقابله به خاطر دفع خطر باشه و متصدّی از اون خودداری کند، بیشک تقصیر متصدّی مسلّم هستش. پرونده زاندو در سال 1887، باعث ایجاد روش در مورد بیاثر دانستن خاطر به حادثه دریایی همراه با تقصیر یا به دلیل واسه آزادی از مسؤولیّت در دادگاههای انگلستان گردید232. از دست دادن تقصیر در اثر سوانح دریا از اونقدر اهمیّتی برخورداره که برخی در تعریف سوانح دریا بر اون تأکید دارن و سوانح دریایی رو به اتفاقاتی که در دریا روی می ده و تقصیر هیچکی در اتفاق اون دخالت نداره تعریف میکنند233. آخر سر نگاه میشه که حادثه دریایی باید دارای اوصاف قوّه قاهره باشه تا به عنوان دلیلی واسه معافیّت از مسؤولیّت در نظر گرفته شه. تشخیص عمومیت حادثه دریایی بر حادثه یا واقعهای که دارای اوصاف قوّه قاهرهه تا حدود زیادی با قابلیّت دریانوردی کشتی رابطه داره. ممکنه کشتی واسه دریانوردی در آبهای آروم قابلیّت دریانوردی داشته باشه ولی واسه دریانوردی در آبهای متلاطم بدون این ویژگی باشه. بنابر این واسه تشخیص حوادث و خطرات دریا باید تموم شرایط و احوال هر قضیه رو به طور خاص و ویژه مورد مطالعه قرار داد. مثل قابلیّت دریانوردی، فشار طوفان، میزان توانایی کارکنان کشتی در مقابله با خطرات، وضع هوا، قابلیّت پیشبینی حادثه و…234.
ب) بلهّات طبیعی:
در تعریف بلهّات طبیعی آمدهه: “منظور از بلهّات طبیعی که ترجمه Act of God انگلیسیه حوادثیه که دست بشر در اتفاق و ایجاد اون دخالتی نداره. و جلوگیری از اون هم با وجود پیشبینی و احتیاطهای لازم غیر ممکنه. مثل زلزله، سیلاب و طوفانهای سهمگین و غیره”235. با اونکه در تعریف بالا مرز بین سوانح دریای نامبرده در بند قبل و بلایای طبیعی مندرج در این ماده به روشنی مشخّص نیس امّا با توجه به اشاره اوصاف قوّه قاهره در تعریف، میشه با اطمینان بلایای طبیعی رو هم به عنوان یکی از مصادیق قوّه قاهره طبقهبندی کرد. حتی در نظرات نویسندگان غربی هم به روشنی آمدهه که واسه خاطر به بلهّات طبیعی و مشیّت الهی متصدّی باربری باید ثابت کند که اونّلاً حادثه مستقیماً و منحصراً به دلیل عوامل طبیعی و بی دخالت بشر به وجود آمدهه. دوم اینکهً حادثه به صورتی اتّفاق افتاده که واسه متصدّی باربری پیشبینی یا جلوگیری از اتفاق یا مقابله مؤثّر با اون با وسایلی که در اختیار اوست ممکن نبوده است236. در مورد رابطه بین بلایای طبیعی و سوانح دریایی میشه قائل به رابطه عموم و خصوص مطلق بین اونا بود. یعنی از اونجا که قانونگذار بلهّات طبیعی رو محدود به اتفاق در دریا نکردهه، بنابر این با توجّه به تعریفِ این تأسیس حقوقی، ممکنه بلیه طبیعی واقع شده در خشکی هم رافع مسؤولیّت متصدّی حمل شود237.
ج) جنگ و نتایج اون:
در حقوق بینالملل جنگ روش زور همراه با اعمال قدرت و زوره که میشه اون رو از نظر حقوقی اینجور تعریف کرد: “جنگ به عنوان ابزار سیاست ملّی مجموعه عملیّات و کارا قهرآمیز مسلّحانهایه که در چهارچوب مناسبات کشورها (دو یا چند کشور)، روی می ده و باعث اجرای قوانین خاصی در کل مناسبات اونا با همدیگه و ضمنا با کشورهای سوم میشه (حقوق جنگ یا حقوق درگیری ها مسلّحانه). در این جهت کمه کم یکی از دو طرف دشمنی در صدد مجبور دیدگاههای سیاسی خود بر دیگریه. اینطوری عملیّات قهرآمیز مسلّحانه وسیله و هدف اون، مجبور اراده مهاجمه”238. در مورد اینکه جنگ مورد نظر قانونگذار در بند ماده 55 قانون دریایی شامل جنگهای داخلی هم میشه یا تنها منصرف به درگیری بین دولتها و دارای وصف بینالمللیه، اختلاف نظر هست. از دید یکی از نویسندگان جنگ مورد نظر قانونگذار هر نوع از عملیّات جنگیه که وسیله دول در حال جنگ یا در جنگهای داخلی صورت پذیرد239. امّا از دید نویسنده دیگری، نمونه بند 55 قانون دریایی، با استعانت از تعریف جنگ در حقوق بینالملل، تنها منحصر به جنگهای بینالمللیه و اگر درگیری بین مخالفان حکومتی و دولت باشه، وضعیّت به دلیل اون رو دیگه مشمول این بند نمیباشد240. فارغ از این اختلاف در تعیین نمونه، اون چیزی که بعضی وقتا بر اون تأکید میشه اینه که جنگ مصداقی از قوّه قاهرهه و پس وقتی میشه متصدّی حملونقل رو از مسؤولیّت مبرّی دونست که شرایط مربوط به قوّه قهریه در اون قابل اثبات باشه و به طور مشخّص به دلیل تقصیر یا عمل متصدّی دریایی نباشد241. به نظر میرسد که اگر جنگ رو به عنوان مصداقی از قوّه قاهره بدونیم که باعث معافیّت از مسؤولیّت میشه و علّت قید اون در ماده 55 قانون دریایی تنها بیان مصداقی از قوّه قاهره باشه، دیگه فرقی بین جنگ داخلی و مناقشات بین دولتها وجود نداره. بنابراین انصاف حکم میکند که همعقیده با اون دسته از نویسندگانی باشیم که جنگ داخلی و جنگ با شورشیان داخلی رو هم مشمول حکم بند ماده 55 میدونن. یکی دیگه از تفاوتهای بین معنی جنگ در حقوق بینالملل و حقوق دریایی، در این نکته ظاهر میشه که متصدّی حملونقل وقتی میتواند به معافیّت به دلیل جنگ خاطر کند که جنگ به معنی واقعی اون اتفاق افتاده باشه و ضرر وارده به محموله کشتی مستقیماً به دلیل جنگ و حوادث جنگی باشه نه اونکه فقطً دو کشور در حالت جنگی باشند242.
د) عملیّات دشمنان جامعه:
اگر معنی جنگ در بند قبلی شامل درگیریهای داخلی و کارا قهری علیه شورشیان، هم شه در تعین مصادیق این بند، ابهام به وجود میآید. چون که معنی شورشی و مخالف حکومت هم میتواند مصداقی از دشمنان جامعه، کمه کم به نظر یکی از دو طرف دعوا باشن. این ابهام در زمان تهیه کنوانسیون بروکسل هم وجود داشت و در همون زمان در جواب به این سوال که منظور از این بند چیه؟ جواب داده شد که منظور از اشاره این عبارت اشاره به راهزنان و دزدان دریایی و غارتگران است243. بنابراین برخلاف نظری که منظور از دشمنان جامعه رو کسائی میداند که مخالفت خودشو با دولت محلّی از حالت سیاسی و حزبی بالاتر برده و به دشمنی و عناد با حکومت مرکزی تبدیل کردهاند244، باید معتقد بود که دشمن جامعه نامبرده در این بند متفاوت از دشمن دولت یا حکومت مرکزی است و نمونه اون کسائی هستن که به جون و ثروث مردم تعرّض میکنند.
ه) ضبط یا توقّف کشتی بر اثر کارا قهری، تصمیمات قوای حکومتی یا مردم:
در توضیح مقاصد تدوینکنندگان کنوانسیون بروکسل گفته شده که بند بالا نمونه مواردی نیس که بر اثر شکایت دارندگان و یا صاحبان حقوق ممتازه، مرتهن و غیره به مراجع صالحه و ارسال حکم یا قرار لازم از طرف این مراجع، کشتی بازداشت یا ضبط میشه. چون ضبط کشتی در برابر مطالبات بستانکاران، واسه مالک کشتی امر غیرمنتظره و غیر مترقبهای نیست245. بنابر این علاوه بر خارجی بودن، غیر شدنی بودن یا غیر قابل پیشبینی بودن ضبط یا توقّف کشتی هم به عنوان یکی از اوصاف قوّه قاهره مدّ نظر تدوینکنندگان کنوانسیون بروکسل قرار داشته. ضمنا میشه قابل خودداری بودن ضبط به دنبال خواسته طلبکار رو از راه کسب رضایت او به عنوان مانع پذیرش اون به عنوان نمونه این بند از کنوانسیون در نظر گرفت. واسه اونکه بازداشت باعث معافیّت متصدّی حمل شه باید ضرر وارده مستقیماً به دلیل اقدام مزبور باشه. پس اگه کشتی ضبط شه و پس از اون دستگاههای خنک کننده کشتی در اثر مشکل فنّی از کار بیفته و جنس آسیب ببینه، ضرر ارتباطی به بازداشت کشتی نداشته و متصدّی مسؤول میباشد246.
و) محدودیّتهای قرنطینه:

مطلب مرتبط :   پایان نامه دربارهof، منحنی، خورشیدی
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu