تحقیق رایگان درباره قانون مجازات اسلامی

حادثه ای اگر کسی ثروث دیگری رو بی اجازه تلف کند یا خسارتی بر اون وارد سازد فرد متلف یا انجام دهنده رو ضامن می داند و ضمانت رو چیزی مسلم و قطعی می دانند.
گفتار چهارم: اجماع
قانون اتلاف از مسلمات بین فرق اسلامی و بلکه از چیزای مهم دین روشن کننده اسلامه بنابر این فقهای ما ضمان متلف رو از واضحات می دانند و بر این اتفاق نظر دارن بدین معنا که مسئولیت تلف کننده چیزی ً روشن و آشکاره.گرچه این اجماع از نظر فقهی محل تردیده چون در جایی که روایات و آیات زیاد بر حجیت قانون اتلاف هست اجماع یه اجماع مدرکی و بدون حجت به حساب میاد و نمیشه از اون قول معصوم رو درآورده کرد.
مبحث دوم: معنی و اقسام باعث و مقایسه اون با عناوین شبیه
گفتار اول: معنی باعث
در بحث باعث با عناوین شبیه خاطر و شرط برخورد می کنیم. بنابراین واسه تفاوت و تشخیص این مفاهیم اول معنی کلمه ای و اصطلاحی باعث رو میگیم و بعد اقسام باعث رو مورد بررسی قرار میدیم و اون وقت معنی باعث رو با مفاهیم شرط و خاطر مقایسه انجام میدی.
بند اول: معنی کلمه ای
واژه ی باعث دارای ریشه فقهی بوده و در مقابل مباشر بکار میره. باعث در اصطلاح کلمه در معنای متفاوتی مثل ذریعه، وسیله، خاطر، دست آویز، راه، جهت، رسن، علاقه خویشاوندی اومده و جمع اون هم اسبابه. برخی دیگه در تعریف کلمه ای باعث گفته ان: چیزی که ذاتاً و فی النفسه موجود بوده و باعث ایجاد چیز دیگه می شه و وسیله و ابزاری ست واسه رسیدن به چیز دیگه.
بند دوم: معنی اصطلاحی
باعث مفهومیه که هم در پروندهای حقوقی و هم در پروندهای کیفری کاربرد داره و دارای مفاهیم متعددیه. اولین معنی اون معنی فلسفی و اصولی اینه. فلاسفه و اصولیان در تعریف باعث میگن باعث اون چیزی ست که از وجودش وجود باعث و از عدمش نبود باعث حاصل می آید. اگه مانعی وجود نداشته باشه باعث به وجود اومدن چیز دیگه می شه مثل آتیش که باعث سوختنه و یا قرابت که باعث ارث بردنه.معنی دیگه باعث، معنی فقهی و حقوقی اینه. در این مورد تعریف مورد توافقی وجود نداره و فقها و حقوقدانان تعاریف زیادی از باعث ارائه کرده ان که به توضیح چند مورد از اون خواهیم پرداخت.
محقق حلی در کتاب ” شرایع الاسلام” در تعریف باعث می نویسد:” التسبیب و هو کل فعل یحصل التلف بسببه کحفر البئر فی غیر الملک و کطرح المعاثر فی المسالک” باعث هر فعلیه که تلف به باعث اون ساخته میشه مثل حفر کردن چاه در ملک دیگری و ریختن وسایل در راه که باعث لغزش می شه.”.
شهید اول در کتاب “قواعدو الفوائد “در تعریف باعث می فرماید:” السبب کل وصف ظاهر منضبط دل الدلیل علی کونه معرفا لاثبات حکم شرعی بحیث یلزم من وجوده الوجود و من نبود العدم” باعث هر وصف ظاهر و آشکاریه که به ضبط در اومده و خاطر معرف اثبات حکم شرعیه طوریکه از وجود اون وجود حکم و از نبود وجود اون نبود وجود حکم لازم می آید. در این عبارت باعث لازمه اثبات حکم شرعیه طوری که اگه باعث باشه حکم هم هست و اگه باعث موجود نباشه حکم هم موجود نخواد بود.
در”قوانین الاحکام ” علامه حلی آمدهه: و اما السبب:” فهو ماله اثر ما فی التولید کما للعله لکنه یشبه الشرط من وجه” باعث چیزیه که اثر کمی در ایجاد حادثه داره و از این حیث مثل علته اما از حیث دیگه به شرط شباهت داره. علامه در این تعریف باعث رو از یه نظر مثل خاطر و از نظر دیگه مثل شرط دانسته اما اون رو به طور دقیق مشخص ننمودهه در حالی که فقها باعث رو از خاطر و شرط جدا دانسته ان.
در ” کوتاه النافع” باعث اینجور تعریف شده :”فی التسبیب و قانون مالولاه لماحصل التلف لکن علته غیر السبب کحفر البئر و نصب السکین و طرح المعائر و المزاق فی الطریق و القاد الحجر فان کان ذلک فی ملکه لم یضمن و لو کان فی غیر ملکه اون کان فی راه مسلوک علاوه بر” باعث چیزی ست که در صورت از دست دادن اون تلف حاصل نمی شه اما خاطر تلف چیز دیگری غیر از سببه مثل حفر کردن چاه و نصب کردن چاقو در اون و انداختن وسایل لغزنده در راه ها، اگه اینا در ملک خود شخص باشه ضمانی در بر نداره اما اگه در ملک شخص دیگه یا در معابر عام باشه فاعل ضمانه. در این کتاب باعث به مثل شرط تعریف شده چون شرط و باعث به گونه ایه که در صورت از دست دادن اونا نتیجه محقق نمی شه. طوری که اگه شرط نباشه جزا حاصل نمی شه و اگه باعث نباشه باعث حاصل نمی شه.
تعریف دیگری که از باعث ارائه شده عبارته از اینکه اگه پس عمل دو یا چند نفر به دیگری خسارتی وارد شه شخصی که بین عمل اون و ضرر ایجاد شده واسطه ای وجود نداره مباشره و شخص دیگری که عمل مباشر واسطه عمل اون و ضرر ایجاد شده سببه ولو اینکه مباشر از حیث کیفری معاف از مجازات باشه مثل کودکی که به دستور مادر در غذای پدرش سم می ریزه و باعث کشته شدن پدر می شه، در این مثال کودک مباشره و مادر باعث اما از اونجا که کودک معاف از مجازاته مادر به عنوان قاتل مجازات می شه. که اینجا قانونگذار در ماده 331 قانون مدنی این مورد رو گفته و شخص باعث رو ضامن تعهد نمودهه.
تعریف دیگه باعث در ماده 506 قانون مجازات اسلامی مصوّب 92 بیان شده که در اون آمدهه:” تسبیب در جنایت اینه که کسی باعث تلف شدن یا مصدومیت دیگری رو فراهم کند و خود مستقیماً انجام دهنده جنایت نشه بطوری که در صورت از دست دادن رفتار اون جنایت حاصل نمی شد مثل اونکه چاهی بکنه و کسی در اون بیفته و آسیب ببینه.” در این ماده باعث چیزیه که در
صورت از دست دادن اون، حادثه به بار نمیاد یعنی تسبیب به دلیل ترک فعل بیان شده و تسبیب وجودی رو شامل نمیشه. بنابراین تعریف ارائه شده در این ماده کامل نیس اما ما می میتونیم با استفاده از معنی مخالف این ماده و قوانین و مواد دیگه ابهاماتی رو که در این ماده هست جبران کنیم و در تسبیب به دلیل فعل هم به این ماده خاطر کنیم قانونگذار در قانون مجازات مصوَب 70 هم در ماده 318 تعریفی شبیه همین ماده رو گفته بود.
آخر سر با توجه به تعاریف اشاره شده در بالا میشه نتیجه گرفت که باعث فعل یا عملیه که بطور غیر مستقیم و با واسطه باعث تلف می شه و در اون شخص مستقیماً خسارتی رو وارد نمی بیاره بلکه با فراهم آوردن مقدمات و اسباب به دیگری ضرر وارد می کند مثل کندن چاه و یا نصب چاقو و کارد و انداختن سنگ و ایجاد پاگیر و امثال اون. قانونگذار ایران در ماده 331 قانون مدنی به همین موضوع اشاره نموده و منظور از باعث در ماده فراهم کردن مقدمات تلف شدن ثروث دیگریه که در این صورت قانونگذار فرد باعث رو مکلف کرده که از عهده تلف وارد شده برآید.
گفتار دوم: مستندات تسبیب
در مبحث ضمان به دلیل تسبیب بین فقها اتفاق نظر هست و در این باره اخبار زیادی وارد شده که در این گفتار به اشاره چند مورد از اون بسنده می کنیم.
خبر اول؛ روایتیه که سکونی به نقل از امام صادق علیه السلام بیان کرده. امام فرمود: پیامبر فرموده هرکسی که در کوچه ناودانی بسازه یا میخی رو در اونجا بکوبد یا افسار حیوانش رو در اونجا ببندد و یا در راه مسلمین چاله ای رو حفر کنه و کسی به خاطر برخورد با اون آسیب ببینه اون شخص ضامنه.
خبر دوم؛ معتبر سماعه نقل می کند که از امام صادق سوال کردم اگه شخصی در ملک یا خونه خود چاهی رو حفر کند و دیگری در اون بیفته حکم اون چیه؟ امام جواب داد اگه در خونه یا ملک خود اون باشه ضامن نیس اما اگه در غیر ملک خود یا در معبر عموم باشه و کسی در اون بیفته ضامنه.
خبر سوم؛ از صحیحه حلبیه که می گه از امام پرسیدم : حکم کسی که چیزی رو در محل رفت و اومد قرار میده طوری که حیوان اون شخص با اون برخورد می کند و رم می کند و صاحبش رو به زمین می زند چیه؟حضرت فرمودند: هر چیزی رو که در راه مسلمین قرار بگیره و به اونا زیان برساند، قرار دهنده اون ضامنه.

خبر چهارم؛ خبر صحیحه زرارهه که می گه به امام صادق عرض کردم اگه شخصی در غیر ملک خود چاهی حفر کند و شخصی در بین عبور در اون بیفته حکم قضیه چیه؟ حضرت فرمودند: حفرکننده ضامنه چون کسی که در غیر ملک خود چاهی حفر کند ضامن هر ضرر و زیانیه که وارد می شه.
از اخبار اشاره شده برداشت می شه که شرط ضمان باعث تقصیره. برای مثال در داستان صحیحه زراره اگه فردی در ملک خود چاه بکنه و شخصی در اون بیفته ضامن نیس چون انجام دهنده تقصیری نشده اما اگه در ملک غیر چاه حفر کند انجام دهنده تقصیر شده و باعث اینه و ضامن حساب می شه اما در مسئولیت فرد مباشر تقصیر شرط نیس.
گفتارسوم: اقسام باعث
باعث انواع و اقسامی داره که در این گفتار به توضیح و توضیح هریک از اونا خواهیم پرداخت.
بند اول: باعث قولی و فعلی
1- باعث قولی سببیه از نسخ گفتار یا لفظ مثل عقد یا ایقاع که در اون دو طرف قرارداد با ایجاب و قبول لفظی باعث بوجود اومدن عقد می شن. در بعضی از عقود و ایقاعات باعث ً باید از نوع باعث قولی باشه تا کارا عقد بر اون مترتب شه یا ایقاع به وجود آید مثل عقد نکاح یا طلاق که در اون فقط لفظ پذیرفته می شه و با انجام فعل از طرف دو طرف عقد نکاح یا طلاق منعقد نخواد شد. ضمنا تکبیره الاحرام و تلبیه از سنخ باعث قولی به حساب بین.
2- در مقابل باعث قولی، باعث فعلی قرار می گیرد که منظور از اون سببیه که با انجام فعلی از افعال شکل میگیره مثل حیازت مباحات یا احیا کردن زمینای موات که در اون شخص با انجام دادن فعل یا افعالی باعث احیا شدن یه زمین موات رو فراهم می بیاره. مثال دیگه اینکه برابر معنی مخالف ماده 504 قانون مجازات اسلامی مصوّب 92 در صورتی که راننده یی با سرعت غیر مجاز باعث مصدومیت عابر پیاده می شه ضامنه. شهید اول باعث فعلی رو از باعث قولی قوی تر می داند واسه همین اگه بنده ای پولی رو که مالک اون معلوم نیس بردارد، صاحب اون بنده در صورتی که بخواد می میتونه مالک اون ثروث بشه در حالی که اگه فردی اون ثروث رو به بنده بخشیده باشه صاحب بنده مالک اون ثروث نخواد شد.
باعث فعلی خود به دو قسم فعل مثبت و فعل منفی تقسیم می شه.
1- فعل مثبت : یعنی شخص با انجام دادن یه فعل باعث تلف شدن ثروث می شه مثل اینکه وسایل لغزنده ای رو در معبر عام بندازه و باعث شکستن دست و پای دیگری شه یا باعث پاره شدن لباس او شه.
2- فعل منفی: منظور اینه که فرد با ترک فعل باعث ورورد ضرر می شه. بعنوان مثال مادری برخلاف تکلیف قانونی حضانت از نگهداری کودک از سرما و گرما و تغذیه ی اون خودداری می کند و در اثر این ترک فعل، باعث تلف کودک می شه. یا فرد نظامی که وظیفه ی اون کمک رسانی به دیگرانه به وظیفه ی خود عمل نمی کند و باعث ورود ضرر به بقیه می شه.
در تقسیم بندی باعث به باعث قولی و فعلی در مسئولیت مدنی باعث فعلی مطرحه نه باعث قولی.

دانلود پایان نامه
واسه دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،جلسه مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می تونید به سایت  40y.ir  مراجعه کنین
رشته حقوق همه گرایشا : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه خیلی بزرگی از مقالات و پایان نامها درج شده که قسمتی از اونا به شکل رایگان و بقیه واسه فروش و دانلود درج شده ان

بند دوم: باعث عمدی و غیر عمدی
اشاره شدن بحث تسبیب در مبحث دیات قانون مجازات اسلامی ممکنه این رو به ذهن متبادر کنه که تسبیب فقط در جرایم غیر عمدی به اتفاق می پیوندد در حالی که این فکر اصلا درست نمی باشه و در کنار باعث غیر عمدی، باعث عمدی و شبه عمد هم هست که در توضیح اونا باید گفت:
1- باعث عمدی به سببی گفته می شه که در اون فرد با انجام فعل یا ترک فعل به شکل ارادی باعث اتفاق جنایت یا تلف شدن ثروث شخص دیگری می شه مثل اینکه فرد دیگری رو که شنا نمیداند داخل آب بندازه و باعث مرگ او شه یا راننده یی که در بین رانندگی از سرعت مجاز سرپیچی نمودهه، پس ی این سرپیچی با دیوار برخورد کنه و باعث خراب کردن دیوار شه.
2- در باعث شبه عمد، فرد فعل یا ترک فعل رو به شکل ارادی انجام میده اما هدف اتفاق نتیجه رو نداره مثل شخصی که در معبر عمومی چاهی رو حفر می کند و دیگری در اون سقوط می کند و می میرد.
3- اما در باعث خطای محض نتیجه حاصله به دلیل یه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا نبود مهارته مثل کسی که به هدف شکار حیوان تله ای رو نصب کند و در راه یه انسان قرار بده به فکر اینکه حیوانه و تله باعث مشکل عضو اون شخص شه.
یکی دیگه از مصادیق باعث عمدی و غیر عمدی در بخش اول ماده 520 قانون مجازات 92 بیان شده که در اون اگه شخصی خودشو از جای بلندی پرت کند و در اثر اون باعث ضرر بر دیگری شه طبق مورد به قصاص یا دیه محکوم می شه.
بند سوم: باعث معنوی و وقتی
1- باعث معنوی: سببیه که در اون وصف دارای حکمتیه که باعث قانون یافتن حکم باعث می شه مثل زنا که باعث حده یا ملکیت که باعث انتفاع از اینه یا اتلاف بالمباشره و بالتسبیب که باعث ضمان شخص می شه.
2- باعث وقتی: در این نوع از باعث لازمه ثبوت حکم شرعی، وقته مثل وقت زکات دادن، وقت روزه گرفتن یا وقت حج و یا اوقات نمازا که لازمه وجوب نماز هاست طوریکه نماز ظهر وقتی به انسان واجب می شه که وقت اون رسیده باشه. در این تقسیم بندی باعث معنوی مورد بحث در مسئولیت مدنیه.
بند چهارم: باعث با هم و متأخر
باعث از نظر زمان به سه دسته تقسیم می شه: