شاپرک و نرم افزاری بحث برانگیز؛ صحبت بر سر چیست و خود شاپرک در این باره چه می گوید؟

مدتیه از گوشه و کنار کشور نگرانیایی مبنی بر استفاده شبکه الکترونیکی پرداخت کارت یا همون «شاپرک» از یه نرم افزار آمریکایی شنیده می شه. نهادای مختلفی با نگرانی مراقبت از فضای تراکنشای مالی کشور این کار رو به خطر انداختن اطلاعات هدف دار کشور در این مورد و باز کردن راه نفوذ بیگانه ها به این سیستم و رخنه اطلاعاتی می دونن.

شاید در نگاه اول این جوری به نظر برسه که اطلاعات تراکنشای کارتی روزمره من و شما چه اهمیتی ممکنه داشته باشه. اما با کمی تأمل بیشتر و قرار دادن این تراکنشا در قاب بزرگتری به وسعت یه کشور و بازه وقتی بزرگ تر، پای بیگ دیتا یا کلان داده به میان میاد و همه چیز رنگ و بوی دیگری میگیره. به بیان ساده، سابقه تراکنشای کارتی یه کشور در آسونترین حالت ممکن می تونه با فرایندای جور واجور تحلیلی، الگوهای رفتاری یه جامعه رو نمایان کنه؛ الگوهایی که از دید هدف دار و در سطح بین المللی اهمیت زیادی پیدا می کنن.

ً صحبتای نامبرده بر سر نرم افزاری به نام SASه. واسه شفاف سازی بیشتر باید گفت SAS نام یه شرکت نرم افزاری و شکل کوتاه شده Statistical Analysis System به معنی سامانه تحلیل آماریه. اون طور که با کمی جستجو میشه فهمید، این شرکت اقدام به تولید و ارائه یه سری از نرم افزارای آماری با همین نام می کنه که در بخشای مختلفی کاربرد دارن.

اما در کل نرم افزار آماری SAS از دید محاسباتی بسیار قدرتمنده و ً یکی از نقاط قوت اون اینه که به کاربران اجازه می دهد تحلیل های آماری خود رو در هر سطحی از پیچیدگی و با دروندادای جور واجور بکنن. این نرم افزار احتیاج به برنامه نویسی داره و مانند نرم افزار Spss همه کارا در اون از راه منوا انجام نمی شن.

شکلای جور واجور تجزیه و تحلیلای سریای وقتی، شکلای جور واجور مدلای خطی و غیر خطی، روشای چند متغیره پیوسته و گسسته، کنترل کیفیت، آمار توصیفی، شکلای جور واجور تحلیلای گرافیکی و نموداری، شکلای جور واجور تحلیلای ماتریسی و چیزای دیگه ای به جز اینا رو میشه به وسیله این نرم افزار انجام داد. تحلیلای پیشرفته، هوش کار و کاسبی، هوش مشتریان، مدیریت داده، مدیریت خطر و امنیت داده ها و تشخیص تخلفات و کلاهبرداری از جمله بخشایی هستن که میشه از این نرم افزار در اونا استفاده کرد.

بعد از چند روز بحث داغ در این باره در خبرگزاری‎ ها و شبکه ‎های اجتماعی، شرکت شاپرک در آخر به این صحبتا عکس العمل نشون داده و روی سایت خود در این باره دست به شفاف سازی زده است که در ادامه اطلاعیه این شرکت در این مورد رو می خونیم:

«با در نظر گرفتن اخبار منتشر شده در بعضی رسانه ها در مورد عقد قرارداد با یه شرکت آمریکایی و بیان نگرانی در مورد نشت اطلاعات، نیاز به توضیح می دونه که نرم افزار SAS یه نرم افزار تحلیل آماری و مدلسازی عمومیه که داده های آزمایشی و غیر حساس رو تحلیل کرده و امکان مدلسازی پروسهای تشخیص رو در محیطی منزوی به کارشناسان مربوط میده. این نرم افزار روی سامانه های برخط و داده های اصلی نصب نشده و تهدیدی امنیتی رو متوجه سامانه های حساس بانکی نمی کنه. ضمن اینکه قرارداد موصوف با شرکت آمریکایی منعقد نشده و این قرارداد با یکی از نمایندگان رسمی این شرکت که مدیریت و مالکیت صد در صد ایرونی داره، بسته شده. شرکت شاپرک از رسانه های محترم درخواست می کنه قبل از منتشر کردن اخبار و ایجاد نگرانی در سطح جامعه، با مشاوره گرفتن از کارشناسان و مطالعه عمومی در مورد موضوع بحث، تحلیل دقیق تری از موضوع ارائه بدن».

گذشته از تموم مباحث فنی، حساسیتای بیان شده نسبت به آمریکایی بودن نرم افزار مورد استفاده شاپرک در حالی بیان می شه که میلیونا نسخه از صدها نرم افزار و سخت افزار بعضی وقتاً قفل شکسته و دستکاری شده شرکتای آمریکایی، از سیستم عامل ویندوز گرفته تا تلفنای هوشمند و نرم افزارای کاربردی، روزانه در نقاط و نهادای جور واجور کشورمون استفاده میشن، بی اینکه کسی توجهی به امنیت اونا داشته باشه و این به نوبه خود جای سؤاله. در این مورد هم اندازه اهمیت موضوع وقتی مشخص می شه که تصویر بزرگ تر رو در نظر بگیریم و به سابقه چندین و چند ساله به کار گیری این نرم افزارا در سطح ملی نگاه کنیم.