پایان نامه با کلید واژه 
آراء

پایان نامه با کلید واژه آراء

دانلود پایان نامه

زمینه اشتباه در موضوع معامله یکی از مهمترین آراء صادره در این زمینه باشد. در این دعوا خواهان یک قطعه زمین خود را به مساحت 981 متر مربع واقع در محدوده شهر به موجب معاوضهنامه‌ای با قطعه زمینی از خوانده به مساحت 2252 مترمربع (زمین کم ارزش) به تاریخ 10/8/65 معاوضه می‌کند. تاریخ تنظیم معاوضه‌نامه اشتباهاً 10/8/62 ذکر می‌شود. بعد از مدتی کاشف بهعمل می‌آید زمین خوانده در مسیر جاده 20 متری شهرداری است و در این صورت 1000 متر از متراژ آن کسر می‌شود. خواهان با استعلام از شهرداری و حسب اعلام شهرداری مبنیبر اینکه مسیر جاده شهرداری در تاریخ 3/7/61 تعیین شده است استدلال می‌کند که چون رضایت اینجانب در نتیجه اشتباه در موضوع معامله موجود نبوده‌ است لذا به استناد ماده 199 قانون مدنی معامله باطل است و درخواست رسیدگی و صدور حکم فسخ و ابطال معاوضه را دارم.
خوانده با ارائه لایحه‌ای به دادگاه اعلام داشته دعوی مطروح خلاف واقع طرح شده ‌است چراکه عقد معاوضه در سالهای قبل فیما بین خواهان و ید قبلی ملک بنده انجام شده ‌است و تمام ارکان آن صحیح است و ادعای کذب خواهان با مطالعه پرونده‌های حقوقی و کیفری مطروحه بین طرفین ثابت می‌شود، لذا تقاضای رد دعوی خواهان را دارم. خوانده در ضمن استدلال کرده ‌است موضوع تعریض خیابان هنوز هم در مرحله مطالعه است و حتی نقشه مربوط به این قضیه هم تهیه نشده‌ است و اجرای طرح اولویت ندارد و بعد از این هم چنانچه شهرداری درصدد چنین اقدامی باشد مسؤولیتی متوجه اینجانب نیست، اصولاً حق فسخ از طرفین سلب شده‌ است. حسب نامه شهرداری طرح تفصیلی در تیرماه 1366 به تصویب رسیده است. خیابان 45 متری ادامه خیابان 20 متری پیشنهاد شده ‌است و تا زمان تهیه نقشه میزان عقب نشینی امکانپذیر نیست.
با مطالعه پرونده کیفری معلوم می‌شود که خود خوانده قبول دارد که تاریخ حقیقی معاوضه 10/8/65 بوده ‌است. دادگاه جهت کشف پاره‌ای مجهولات از جمله اینکه آیا اقدامی جهت پیاده کردن نقشه جامع مسیر خیابان 20 متری صورت گرفته ‌است یا نه؟ آیا دستوری مبنیبر عقب نشینی به مالکین داده شده ‌است یا نه؟ و آیا به هر تقدیر این نقشه و طرح به اطلاع این مردم رسیده ‌است یا نه؟ از نماینده شهرداری توضیح می‌خواهد. نماینده شهرداری اعلام می‌دارد بر طبق نقشه جامع شهر که در سال1360 تصویب شده و به شهرداری ابلاغ گردیده است در زمین‌های واقع در ضلع جنوبی راه‌آهن پس از کسر 5/17 متر حریم راه‌آهن یک خیابان به عرض 20 متر پیش‌بینی شده‌ است. در سال 66 نقشه تفصیلی شهر تهیه شده، عرض خیابان از 20 متر به 22 متر افزایش یافت. زمین‌های خواهان در این مسیر قرار دارد. وکیل خوانده البته اظهار داشته‌ است معامله قبل از تصویب نقشه تفصیلی بوده ‌است.
دادگاه در مرحله نخست رسیدگی، با این استدلال که چون قسمتی از زمین مستحق ‌للغیر (شهرداری) درآمده ‌است و خواهان حاکم [واقف] به موضوع نبوده ‌است حکم به بطلان عقد معاوضه می‌دهد. خواندگان به این حکم اعتراض می‌کنند و نهایتاً که پرونده به شعبه 21 دیوان عالی ارجاع می‌شود این شعبه مقرر می‌دارد «طرح جامع یا تفصیلی یا هادی قبل از اجرا، سلب مالکیت از مالک زمین نمی‌کند. ماده واحده قانون تعیین وضیعت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداریها مصوّب 67 مؤید بقاء مالکیت مالک است… لذا موضوع مستحق ‌للغیر ‌بودن مورد معاوضه به کیفیت مذکور در نظریه استنباطی مورخ 21/3/69 شعبه دوم دادگاه حقوقی یک ساری صادق نیست و نظریه مزبور تأیید نمی‌شود و پرونده اعاده می‌گردد».
اگرچه در دادگاه عمومی با این استدلال که معاوضه چون بر مبنای اشتباه رخ داده ‌است حکم به بطلان آن صادر می‌شود اما دیوان عالی با این استدلال که در مانحنفیه مال مورد معامله مستحق ‌للغیر نبوده حکم به نقض دادنامه دادگاه عمومی صادر می‌کند. به نظر می‌رسد دیوان عالی در این خصوص دقت لازم را مبذول نداشته ‌است چراکه موضوع بر سر این نیست که آیا مالکِ زمینهای واقع در طرح هادی، شهرداری است یا منتقل الیه (خواهان)، بلکه موضوع بر سر این است که آیا ادعای خواهان مبنیبر اشتباه در موضوع معامله سبب بطلان می‌شود یا نه؟ بهعبارت دیگر آیا این ادعای خواهان که «اگر او می‌دانست زمین مورد معاوضه در حدود طرح جامع و هادی قرار دارد معامله نمی‌کرد» بهمعنای اشتباه در موضوع معامله است؟ و یا این اشتباه، اشتباه در وصف است مثلاً وصف کمیت؟ و یا اصولاً اشتباه در خود موضوع معامله است؟ درواقع پاسخ به این سؤالات، مسأله اساسی است و نه مستحق ‌للغیر درآمدن یا نیامدن بخشی از مورد معامله.
بهموجب حکم دیوان عالی کشور بهشماره 467 مورخ 3/2/26 اگر مسلم شود مقر (خریدار) در مقدار بیع اشتباه نموده ‌است استحقاق مطالبه مقداری از ثمن را به نسبتی که از بیع کسر آمده خواهد داشت. این حکم جای مداقه دارد چراکه معلوم نیست به چه دلیل ضمانت اجرای اشتباه در وصف موضوع قرارداد استحقاق دریافت قسمت اضافی ثمن است؟!
چنانکه اجمالاً دیدیم در دوره جدید حقوق ایران در کنار قانون مدنی، قوانین و آراء وحدت رویه و نیز آراء برخی مراجع قانونی دیگر مثل دادگاههای عمومی و دیوان عدالت اداری و یا شورای عالی ثبت درخصوص اشتباه وجود دارد. اگر بخواهیم یک جمع‌بندی کلی در این خصوص داشته باشیم باید گفت همه این قوانین و آراء اگرچه درخصوص اشتباه است، لیکن سه جهت و محور متفاوت را دنبال می‌کنند. نخست اشتباهات ثبتی دوم اشتباه در آراء صادره قضایی و سوم اشتباه در معاملات. اگرچه ما باید تنها بر محور سوم یعنی اشتباه در معاملات تأکید کنیم، لیکن پرداختن به دو نوع اشتباه دیگر چنانکه دیدیم خالی از فایده نیست و از جمله دریافتیم که فلسفه و مبنای اشتباه در معاملات با سایر اشتباهات حقوقی و قضایی متفاوت است.
فصل دوم: مفاهیم و تعاریف
در حوزه علوم اجتماعی مفاهیم و تعاریف نسبت به علوم طبیعی اهمیت راقی‌تری دارند. بنابراین در علوم اجتماعی قبل از هر چیز باید مفاهیم و تعاریف را با دقت بسیار مورد بحث و تحقیق قرار داد تا در نهایت بنیان گزاره‌های خود را بر پایه مفاهیم و تعاریف مشخصی بنا نهیم. مفاهیم و تعاریف در حکم مواد اولیه و مصالح ساختمان هستند و نوع استدلالها و قضاوت ما در گزاره‌های مربوط به این مفاهیم و تعاریف در حکم مهندسی این ساختمان است. ناگفته پیداست بنا نهادن برجی عظیم و ارائه نظریه جامع و هماهنگ درخصوص بحث ما نیز مستلزم رعایت هر دو مرحله است. هم می‌بایست مفاهیم و تعاریف مربوط را بهدقت مورد تحقیق قرارداد و هم در مهندسی آن بایستی رعایت همه جوانب را داشت.
شاید گفته شود اگر در حوزه مفاهیم و تعاریف به یک نتیجه معین و مطلوبی برسیم که مورد قبول دیگران نیز باشد دیگر نباید اختلافی در میان باشد. اگر از اشتباه تعریف واحدی لااقل در حوزه اصطلاحی آن ارائه دهیم و مرزهای آنرا با مفاهیم مشابه پررنگ و قاطع رسم کنیم و همزمان مفهوم موضوع معامله را نیز برای همگان مشخص سازیم دیگر نباید در نتایج بحث مربوط به اشتباه در موضوع معامله اختلافی داشته ‌باشیم. لیکن حتی اگر در این خصوص کاملاً قرین توفیق باشیم که نخواهیم‌ بود، در حوزه مهندسی و استدلالهای مربوط به گزاره‌های بحث، ما قهراً به نتایج مختلفی می‌رسیم. شاید بتوان اثر ارزشهای دینی و اجتماعی، ایدئولوژیها و اعتقادات قومی و تربیتهای متفاوت را در حوزه اول محدود کرد، اما در حوزه مهندسی نظریه اشتباه، چگونه می‌توان اثر این عوامل مهم را چه در تصویب قوانین مختلف و صدور آراء متفاوت و چه در تحلیلهای محقق نسبت به همه اینها محدود کرد؟
بی‌شک نگرش یک حقوقدان ایرانی مسلمان شیعی و رد و تأیید‌های وی درخصوص گزاره‌های مختلف نظریه اشتباه با نگرش یک حقوقدان فرانسوی مسیحی کاتولیک و یا با نگرش یک حقوقدان انگلیسی مسیحی پروتستان تفاوتهای زیادی دارد. در حوزه مفاهیم و تعاریف، این اختلاف نگرشها قابل کنترل و کاسته ‌شدن هستند اما در حوزه گزاره‌های مربوط به این مفاهیم و تعاریف که پیوسته بر مدار استدلالها و قضاوتهای مختلف در حال تغییر و تحول هستند این کنترل و کاستن،‌ نهتنها مطلوب بلکه ممکن هم نیست. اگر در این فصل در مفاهیم و تعاریف اصلی موضوع رساله، اختلاف چندانی در حقوق ایران، فرانسه و انگلستان به چشم نمی‌خورد و ما هم درصدد رفوکردن این اختلافها هستیم ناشی از درک این واقعیت است.
پرداختن به مفاهیم و تعاریف بحث علاوه‌براین از جهت دیگری نیز مهم است. چنانکه می‌دانیم دادرس در فهم و تفسیر خود از مقرره‌ای خاص، مثلاً ماده 199 و 200 قانون مدنی، می‌تواند به چهار دلیل عمده تکیه کند؛ دلایل زبان شناختی، سیستمی، فرجام شناختی/ ارزشی و فرامقوله‌ای. در حقوق نیز همچون ادبیات زبان فرمانروا است. بنابراین تدقیق در مفاهیم و تعاریف بحث، ما را در پرداختن به دلایل زبان‌شناختی بحث یاری می‌دهد. وانگهی چنانکه در علم اصول آموخته‌ایم، اگر در قانون یک اصطلاح فنی خاص بهکار رود باید آنرا حمل بر معنای فنی و تخصصی خاص آن کنیم؛ چه این اصطلاح فنی خاص، حقوقی باشد یا غیر حقوقی. بنابراین چون در مواد مربوط به اشتباه و همچنین آراء صادره و سایر منابع مربوط نیز باید این اصل را رعایت کرد، لذا لاجرم باید تعاریف اصطلاحی و فنی مفاهیم اصلی موضوع رساله را مورد تدقیق و تحقیق قرار دهیم.
در دلایل زبانی یا لفظی نزد اصولیین، ظاهر یا ظهور لفظ دارای اصالت است. توضیح آنکه از منظر اصولیین لفظ به پنج شکل میتواند بر معنا دلالت کند. نخست، نص است. در نص لفظ به شکل حقیقی بر معنا دلالت می‌کند و احتمال خلاف آن نمی‌رود «قل هو الله احد». دوم ظهور است. دلالت لفظ در ظهور نسبت به نص از درجه پایین‌تری برخوردار است و بهطور ظنی و نه قطعی بر معنا دلالت می‌کند. از میان دو احتمال راجح و مرجوح، معنای راجح، معنای ظاهر است «و اعبد ربک حتی یاتیک الیقین» (حجر 15/19). سوم اجمال است. در اجمال لفظ بهطور مساوی بر دو معنا دلالت دارد (مانند پاسخ «من بنته فی بیته» در جواب این سؤال که جانشین پیامبر کیست؟). چهارم تأویل است. در تأویل معنای مرجوح معنای مؤوّل است (مانند تأویل عرفانی آیه و اعبد ربک حتی یاتیک الیقین). پنجمین نوع دلالت لفظ بر معنا، اشعار است. در اشعار لفظ بهصورت بسیار ضعیفی بر معنا دلالت می‌کند (مانند تبادر معنای مسجد شیخ لطف‌الله با شنیدن نام لطف‌الله).
از اصل ظهور (مهمترین اصل لفظی در اصول) ما دو نتیجه می‌توانیم بگیریم اول آنکه اگر شک شود قانونگذار معنای ظاهری کلام خود را اراده کرده ‌است یا معنای دیگری را، باید سخن قانونگذار را حمل بر معنای ظاهر کنیم اگرچه مقصود او معنای غیر ظاهر باشد. بنابراین نتیجه تفسیر لفظی مواد 199 و 200 قانون مدنی حسب اصل ظهور با نتیجه تفسیر سیستمی یا ارزشی این مواد می‌تواند متفاوت باشد. نتیجه دوم آنکه اگر فردی کلامی را بیان داشت و بعد مدعی اشتباه شد باید کلام او را ابتداً حمل بر معنای ظاهر کنیم.
دلایل زبانی و لفظی منحصر به ظهور نمی‌باشند. دلیل سکوت و مانند آن نیز از عِداد دلایل لفظی هستند که ما در اثنای رساله سعی خواهیم‌کرد درخصوص اشتباه به این دلایل توجه داشته ‌باشیم. اکنون با توجه به این مقدمه، ابتدا به بررسی مفهوم لغوی و اصطلاحی اشتباه می‌پردازیم (گفتار نخست)، سپس مفاهیم مشابه اشتباه را با تأکید بر دو مفهوم جهل و شبهه دنبال می‌کنیم (گفتار دوم) و در نهایت مفهوم موضوع معامله را مورد کنکاش قرار می‌دهیم (گفتار سوم).
گفتار نخست: مفهوم اشتباه
نیک دانستیم که اصطلاح تخصصی اشتباه در متون حقوقی اعم از قانون، آراء، دکترین‌ها و غیره می‌بایست در همان معنای فنی و تخصصی خودش بهکار رود. بر این اساس و دلایل دیگری که از نظر گذشت، پرداختن به مفهوم و تعریف اصطلاحی اشتباه موجه و ضروری می‌باشد. بنابراین اگرچه می‌بایست به مفهوم لغوی اشتباه نیز نظر داشته باشیم، اما بدون شک آنچه مهم‌تر است مفهوم فنی و تخصصی این واژه است. ازاینرو مفهوم اصطلاحی اشتباه وزن و توجه بیشتری را به سمت خود جلب می‌کند، همچنانکه درخصوص مفاهیم دیگر یعنی مفاهیم مشابه اشتباه و نیز مفهوم موضوع معامله، تمرکز اصلی بر معنای اصطلاحی و تخصصی آنها است.

مطلب مرتبط :   پایان نامه رشته حقوق درباره : معاونت در جرم

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مبحث نخست: مفهوم لغوی
در زبان فارسی اشتباه در معانی مختلفی از جمله سهو و خطا، مانند شدن، بازنشناختن، بازندانستن، نهفته ماندن، پوشیده شدن و نیز چیزی را بهغلط عوض چیزی گرفتن بهکار رفته است.
اشتباه که خود یک واژه عربی است بر وزن افتعال مصدر ثلاثی مزید «شبه» می‌باشد. در کتب لغت عربی این واژه در معانی مختلفی بهکار رفته ‌است که با مراجعه به معروف‌ترین این کتب اهم این معانی را بیان می‌داریم. در کتاب العین فراهیدی ذیل واژه شبه آمده ‌است «الشبه: ضرب من النحاس یلقی علیه دواء فیصفر و سمی شبها، لانه شبه بالذهب و فی فلان شبه من فلان و هو شبهه و شبهه، ای شبیهه. و تقول: شبهت هذا بهذا (وأشبه فلان فلانا) و قال الله عزوجل: آیات محکمات هنّ ام کتاب و أخر متشابهات، أی یشبه بعضها بعضها… و اشتبه الامر ای اختلط». در این کتاب در ارتباط با واژه «مبهم» چنین آمده‌ است «ابهم الأمر ای اشتبه، لایعرف وجهه». ذیل مدخل خول هم در این کتاب آمده‌ است که کل شیء اشتبه فهو مخیل. چنانکه گفتیم ریشه اشتباه شبه است و نباید با شبح خلط شود. «شبح؛ الشبح: ما بدا لک شخصه من الخلق، یقال: شبح لنا ای مثل». جمع شبح اشباح است درحالیکه جمع شبه اشباه است.
واژه شبه در نهایه ابن أثیر نیز چنین شرح داده شده ‌است «شبه فی صفه القرآن (آمنوا بمتشابهه و اعملوا بمحکمه) المتشابهه ما لم یتلّق معناه من لفظه، و هو علی ضربین… و فیه انه نهی أن تسترضع الحمقاء فان اللبن یتشبه، ای ان المرضعه اذا ارضعت غلاما فانه ینزع الی اخلاقها فیشبها و لذلک یختار للرضاع العاقله الحسنه الاخلاق، الصحیحه الجسم». در لسان العرب ذیل مدخل شبه چنین بیان شده است که الشبه و الشبه و الشبیه: المثل و الجمع أشباه و أشبه الشیء الشی: ماثله… و المشتبهات من الامور؛ المشکلات، و المتشابهات: المتماثلات و التشبیه التمثیل… و بینهم أشباه أی أشیاء یتشابهون فیها و شبه علیه: خلط علیه الامر حتی اشتبه بغیره.

برخی از لغویین دیگر نیز گفتهاند که شِبه و شَبَه لغتان بمعنی، یقال هذا شبهه أی شبیه و بینهما شبه بالتحریک و الجمع مشابه علی غیر قیاس کما قالوا محاسن و مذاکیر و الشبهه الالتباس… . شیخ طریحی نیز در کتاب معروف خود مجمع البحرین چنین گفته ‌است «قوله تعالی تشابهت قلوبهم ای أشبه بعضها بعضا فی الکفر و الفسق… و سمی الشبهه شبهه لانها تشبه الحق… و شبهت الشی بالشیء: اقمته مقامه بصفه جامعه بینهما و منه المشابهه و هی المشارکه فی معنی من المعانی… و اشتبهت الامور و تشابهت: التبست فلم تتمیز و لم تظهر و منه اشتباه القبله و نحوها». زبیدی که از ائمه لغویین است در ذیل واژه لبس می‌نویسد «عن ابی‌عباد اللُبسه (بالضم الشبهه)، لبس الامر علیه، اذا شبهه علیه و جعله مشکلاً و اللبس اختلاط الظلام». ایشان در ذیل خود واژه شبه آورده‌اند که الشِبه بالکسر و التحریک ج اشباه… و تشابها و اشتبها کل منهما الاخر حتی التبسا… (و الشبهه بالضم الالتباس و) ایضاً (المثل) تقول انی لفی شبهه منه (و شبه علیه الامر تشبیها لبس علیه) و خلط.

از آنچه گذشت و با توجه به کتب لغوی معروف دیگر مانند صحاح جوهری، قاموس محیط فیروزآبادی می‌توان گفت که اشتباه در زبان عرب در معانی مختلفی مانند خلط‌کردن دو یا چند امر (اختلاط)، مبهم ‌ماندن امری (ابهام)، تخیّل‌ کردن امری (خیال)، مانند‌ گرفتن نادرست امری (متشابه و مثل) و نادرست ‌پنداشتن امری (لبس و التباس) بهکار می‌آید. در هر یک از این معانی فرد اشتباه‌کننده علم به اختلاط و ابهام و خیال و مثل و مانند بودن و نیز التباس ندارد و لذا دچار اشتباه می‌گردد. مشکل چنین فردی نیز به فقدان علم او برمی‌گردد، فقدان علمی که او خود از آن خبر ندارد و لذا این مشکل

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

پاسخی بگذارید

بستن منو